Phác logo bằng tay giúp bạn thử hàng chục ý tưởng trong thời gian rất ngắn, mà không bị phần mềm và những mẫu có sẵn dẫn dắt. Một logo tốt thường đơn giản, nhận ra được khi thu rất nhỏ, vẫn đứng được khi chỉ có một màu, và nói đúng tinh thần của nơi nó đại diện. Những phẩm chất đó kiểm tra được ngay trên giấy, trước khi mở máy tính.
Chào bạn, đây là Nhà Mỹ Thuật. Một quán cà phê của bạn bè, một tiệm bánh của người nhà, một nhóm thiện nguyện ở trường, ai cũng từng cần một cái logo. Tập này mình không dạy phần mềm, mà dạy quy trình phác tay, thứ quyết định phần lớn chất lượng logo.
Vì sao phác tay trước?
Mở phần mềm ra, bạn sẽ bị cuốn vào những việc như chọn phông, chỉnh màu, căn cho thật thẳng, ngay khi ý tưởng còn chưa có. Bạn có thể mất cả tiếng để làm đẹp một ý tưởng tầm thường.
Trên giấy, mỗi ý tưởng chỉ mất vài chục giây. Một trang sổ có thể chứa ba bốn chục hình nhỏ. Số lượng là quan trọng, vì ý tưởng hay thường xuất hiện sau khi những ý tưởng hiển nhiên đã được vẽ ra hết.
Phác tay còn giữ bạn ở mức đơn giản. Bút chì không làm được hiệu ứng bóng đổ, chuyển màu, phát sáng. Logo phác tay buộc phải sống nhờ hình dạng, và hình dạng mạnh mới là cốt lõi của một logo tốt.
Nhiều nhà thiết kế có kinh nghiệm vẫn bắt đầu mỗi dự án logo bằng sổ và bút chì, dù họ dùng máy tính thành thạo.
Từ từ khoá đến hình
Trước khi phác, nói chuyện với chủ quán và ghi ra năm tới mười từ khoá mô tả nơi đó. Ví dụ một tiệm bánh mì nhỏ ở góc chợ: ấm áp, giòn, sáng sớm, gia đình, lò than, quen thuộc.
Với mỗi từ khoá, nghĩ những hình ảnh liên quan. Sáng sớm có thể là mặt trời mọc, tiếng gà, làn khói. Giòn có thể là đường cắt chéo trên ổ bánh. Gia đình có thể là hai bàn tay, mái nhà.
Rồi phác thật nhanh, kết hợp các hình với nhau, kết hợp hình với chữ cái đầu của tên quán. Đừng phán xét trong lúc phác. Xấu, ngớ ngẩn, trùng lặp đều cứ vẽ ra.
Một mẹo: tránh những hình ai cũng nghĩ tới đầu tiên, như cốc cà phê cho quán cà phê, chiếc bánh cho tiệm bánh. Chúng không sai, nhưng hàng trăm quán đã dùng. Hình ảnh độc đáo thường đến từ từ khoá thứ năm, thứ sáu, không phải thứ nhất.
Những phép thử cho một logo tốt
Phép thử thứ nhất: thu nhỏ. Vẽ lại phương án ở kích thước bằng móng tay. Logo sẽ xuất hiện trên tem dán, ảnh đại diện mạng xã hội, đầu trang hoá đơn. Nếu thu nhỏ rồi không còn nhận ra, logo quá nhiều chi tiết.
Phép thử thứ hai: một màu. Tô kín logo bằng một màu đen. Nếu nó vẫn đọc được, nó sẽ sống được khi in một màu lên túi giấy, khắc lên gỗ, thêu lên áo. Logo phụ thuộc vào chuyển màu hay nhiều màu sẽ gặp khó khi in ấn đơn giản.
Phép thử thứ ba: nhìn từ xa. Ghim bản phác lên tường, lùi ra vài mét. Hình dạng chính có rõ không?
Phép thử thứ tư: có hợp tinh thần không. Một logo góc cạnh, lạnh lùng cho một tiệm bánh gia đình ấm áp sẽ lạc tông, dù nó đẹp.
Chọn lọc và tinh chỉnh
Sau một hai trang phác, khoanh tròn năm sáu phương án có triển vọng. Vẽ lại mỗi cái to hơn, chỉnh tỷ lệ, thử vài biến thể nhỏ.
Cho người khác xem, tốt nhất là người không biết gì về dự án. Hỏi họ thấy gì, cảm giác gì, chứ đừng hỏi có đẹp không. Câu trả lời cho câu hỏi đầu chân thật hơn nhiều.
Chọn hai ba phương án tốt nhất trình bày cho người đặt hàng. Đừng đưa hai chục phương án, họ sẽ bối rối. Đừng đưa một phương án duy nhất, họ sẽ thấy không có lựa chọn.
Chỉ khi đã chốt hướng, mới đưa lên máy tính để dựng nét chính xác, chọn phông chữ đi kèm, thử màu. Lúc này phần mềm phục vụ ý tưởng, không dẫn dắt ý tưởng.
Lỗi thường gặp và bài tập
Lỗi thứ nhất là chạy theo mốt: hiệu ứng đang thịnh hành năm nay sẽ lỗi thời vài năm sau. Logo nên sống lâu. Lỗi thứ hai là nhồi nhét: vừa muốn có bánh mì, vừa có mái nhà, vừa có mặt trời, vừa có tên quán, vừa có năm thành lập.
Lỗi thứ ba là chép, dù vô tình, logo của nơi khác. Trước khi chốt, hãy tìm kiếm xem có logo nào quá giống không. Một logo giống người khác vừa không nhận diện được, vừa có thể gặp rắc rối về pháp lý.
Bài tập: tưởng tượng một quán nước mía ven đường tên do bạn đặt. Ghi tám từ khoá. Phác bốn mươi hình nhỏ trong hai mươi phút, mỗi hình không quá ba mươi giây. Khoanh năm hình, làm bốn phép thử, chọn một.
Bạn sẽ ngạc nhiên vì hình được chọn hiếm khi nằm trong mười hình đầu tiên. Lấy sổ ra và bấm giờ hai mươi phút nhé.
Câu hỏi thường gặp
Logo nên có chữ hay chỉ có hình?
Quán nhỏ mới mở thường nên có cả tên, vì chưa ai biết hình đó là của ai. Chỉ những thương hiệu rất quen thuộc mới đứng được bằng hình không có chữ.
Logo nên dùng mấy màu?
Một hai màu là đủ và dễ in ấn. Logo vẫn phải đọc được khi chuyển sang một màu. Màu nên hợp tinh thần và khác các đối thủ gần đó.
Có nên dùng công cụ tạo logo tự động không?
Công cụ tự động cho kết quả nhanh nhưng thường chung chung, dễ trùng với người khác. Với quán nhỏ cần tiết kiệm, có thể dùng tạm, nhưng nên hiểu rằng đó chưa phải logo riêng.
Logo có cần đăng ký bảo hộ không?
Nếu thương hiệu quan trọng và định phát triển lâu dài, nên tìm hiểu việc đăng ký nhãn hiệu tại cơ quan có thẩm quyền về sở hữu trí tuệ hoặc hỏi luật sư. Thủ tục cụ thể nên hỏi đúng nơi.
Vẽ logo bằng tay có cần dụng cụ đặc biệt không?
Chỉ cần bút chì, giấy và một cây bút dạ đen để tô kín khi thử một màu. Compa, thước giúp khi tinh chỉnh hình học, nhưng giai đoạn phác thì không cần.
