Giữ thói quen vẽ mỗi ngày dễ nhất khi bạn hạ mục tiêu xuống mức gần như không thể thất bại, chẳng hạn năm phút hay một hình nhỏ, gắn việc vẽ vào một việc mình đã làm đều đặn mỗi ngày, để sẵn sổ và bút ở chỗ nhìn thấy, và cho phép mình vẽ xấu. Thói quen được xây bằng sự đều đặn, không bằng những buổi vẽ dài.
Chào bạn, đây là Nhà Mỹ Thuật. Đi làm cả ngày, về nấu cơm, lo con, rồi tới tối thì mệt rã rời. Câu hỏi không phải là có thích vẽ không, mà là lấy đâu ra thời gian. Tập này mình chia sẻ những cách mà nhiều người bận rộn đã dùng để vẽ đều suốt nhiều năm.
Hạ mục tiêu xuống thật thấp
Người mới đầy hào hứng hay đặt mục tiêu lớn: mỗi ngày một tiếng, mỗi tuần một bức tranh hoàn chỉnh. Tuần đầu làm được. Tuần thứ hai có hôm bận. Tuần thứ ba lỡ ba ngày liền, thấy mình thất bại, và bỏ luôn.
Cách ngược lại hiệu quả hơn nhiều: đặt mục tiêu nhỏ tới mức buồn cười. Mỗi ngày vẽ một hình bằng bao diêm. Hoặc mỗi ngày năm phút. Mục tiêu nhỏ tới mức kể cả ngày tệ nhất bạn vẫn làm được.
Điều thú vị là khi đã ngồi xuống, nhiều hôm bạn sẽ vẽ quá năm phút. Nhưng không bắt buộc. Năm phút là xong nhiệm vụ, phần thêm là phần thưởng.
Thói quen giống như một con đường mòn trong rừng, đi qua mỗi ngày một chút thì con đường rõ dần. Đi một lần thật nhiều rồi bỏ mấy tuần, cỏ mọc lại.
Gắn với việc đã làm hằng ngày
Ý chí là thứ cạn dần trong ngày. Đừng dựa vào nó. Hãy gắn việc vẽ vào một việc bạn đã làm đều mà không cần nghĩ: uống cà phê sáng, ngồi xe buýt đi làm, chờ con tan học, ngồi trước giờ ngủ.
Ví dụ, mỗi sáng khi pha cà phê, sổ vẽ để sẵn cạnh ấm nước. Cà phê nhỏ giọt xong là vừa đủ năm phút vẽ cái phin. Ngày nào uống cà phê, ngày đó vẽ.
Người đi xe buýt có thể vẽ người ngồi đối diện, bàn tay cầm tay vịn, đôi giày dưới sàn. Phụ huynh chờ đón con ở cổng trường có thể vẽ hàng cây, hàng xe, bác bảo vệ.
Thời gian chờ đợi trong ngày, nếu cộng lại, nhiều hơn bạn nghĩ. Một cuốn sổ nhỏ trong túi biến những phút chờ thành phút vẽ.
Có người còn gắn việc vẽ với cái điện thoại: mỗi lần định mở mạng xã hội lướt vô định, họ mở cuốn sổ ra thay thế và vẽ đúng thứ đang nằm trước mặt. Không phải lần nào cũng thắng được thói quen lướt, nhưng chỉ cần thắng vài lần mỗi ngày, cuốn sổ đã dày lên trông thấy sau một tháng.
Giảm mọi lực cản
Nếu muốn vẽ mà phải mở tủ, tìm sổ, tìm bút, gọt chì, dọn bàn, thì nhiều hôm bạn sẽ bỏ qua. Mỗi bước nhỏ là một lực cản.
Hãy để một cuốn sổ và một cây bút ở những chỗ bạn hay ngồi: bàn ăn, đầu giường, túi xách. Bút nên là loại không cần chuẩn bị, như bút bi, bút kim, bút chì kim. Sổ nên nhỏ, nhẹ, gáy mở phẳng.
Tránh dùng sổ quá đẹp, giấy quá đắt. Sổ đẹp làm bạn ngại vẽ xấu vào. Một cuốn sổ rẻ tiền cho bạn tự do.
Cũng giảm lực cản về quyết định: chuẩn bị sẵn một danh sách đề tài để khỏi mất năm phút nghĩ vẽ gì.
Danh sách đề tài cho những ngày không biết vẽ gì
Viết sẵn ba mươi đề tài vào trang cuối sổ, mỗi ngày vẽ một cái theo thứ tự. Một vài gợi ý: cái cốc bạn dùng hôm nay, đôi dép ở cửa, chùm chìa khoá, củ hành trong bếp, cái quạt, bàn tay trái của bạn, chậu cây ngoài ban công.
Thêm vài đề tài ngoài nhà: cái xe máy dựng trước cửa, cột điện chằng chịt dây, gánh hàng rong, ghế nhựa quán trà đá, mái tôn nhà đối diện.
Và vài đề tài luyện kỹ năng: năm vòng elip, mười nét thẳng, một quả cầu có năm vùng sáng tối, ba bàn tay. Những ngày đó coi như tập thể dục.
Khi hết ba mươi đề tài, quay lại đầu danh sách. Vẽ lại cùng một đồ vật sau một tháng là cách tuyệt vời để thấy mình đã tiến bộ.
Khi lỡ bỏ dở thì quay lại thế nào
Ai cũng có lúc gián đoạn: ốm, công việc dồn, đi xa, chuyện gia đình. Điều quan trọng không phải là chưa từng đứt chuỗi, mà là quay lại nhanh.
Quy tắc nhiều người dùng: không bao giờ bỏ hai ngày liền. Lỡ một ngày là chuyện bình thường. Ngày hôm sau nhất định phải vẽ, dù chỉ một phút.
Nếu đã bỏ lâu, đừng cố bù bằng một buổi dài. Quay lại với mục tiêu nhỏ nhất: hôm nay vẽ một cái cốc trong năm phút. Đừng mở lại những bức dang dở cũ ngay, chúng có thể làm bạn nản.
Và hãy nhẹ nhàng với bản thân. Tay có thể hơi cứng sau thời gian nghỉ, nhưng nó nhớ lại nhanh hơn bạn nghĩ. Tối nay, đặt một cuốn sổ cạnh chỗ bạn hay ngồi nhất, và vẽ một hình nhỏ trước khi ngủ nhé.
Câu hỏi thường gặp
Vẽ mỗi ngày năm phút có thật sự tiến bộ không?
Năm phút đều đặn giúp tay và mắt quen việc quan sát, và quan trọng hơn là giữ được thói quen. Khi có thời gian, bạn có thể vẽ lâu hơn. Đều đặn thường quan trọng hơn thời lượng một lần.
Có nên đăng tranh lên mạng để có động lực không?
Với nhiều người, chia sẻ với một nhóm vẽ giúp có động lực. Nhưng nếu lượt thích bắt đầu quyết định cảm xúc của bạn về việc vẽ, hãy cân nhắc giữ sổ riêng tư.
Vẽ buổi sáng hay buổi tối tốt hơn?
Tuỳ nhịp sống của bạn. Buổi sáng đầu óc tươi, ít bị việc khác chen vào. Buổi tối thư thả hơn nhưng dễ mệt. Hãy chọn khung giờ bạn giữ được đều nhất.
Nên vẽ bằng chì hay bút mực khi vẽ hằng ngày?
Bút mực không cần gọt, không tẩy được nên buộc bạn dứt khoát, rất hợp vẽ nhanh hằng ngày. Chì thì cho phép sửa và đánh bóng. Bạn có thể xen kẽ.
Tham gia thử thách vẽ ba mươi ngày có tốt không?
Thử thách theo chủ đề giúp có đề tài sẵn và cảm giác cộng đồng. Hãy chọn mức phù hợp với thời gian của bạn, và đừng tự trách nếu lỡ vài ngày.
