Một góc vẽ trong căn hộ nhỏ chỉ cần bốn thứ: ánh sáng tốt từ một phía, một mặt phẳng có thể đặt nghiêng, một chiếc hộp đựng gọn toàn bộ đồ vẽ, và một chỗ để tranh ướt mà không ai đụng phải. Một góc ban công, một khoảng cạnh cửa sổ, thậm chí một nửa bàn ăn đều có thể thành góc vẽ.
Chào bạn, đây là Nhà Mỹ Thuật. Không phải ai cũng có một phòng vẽ riêng. Phần lớn chúng ta vẽ trên bàn ăn, trên đùi, ở ban công. Tập này mình nói cách biến một góc nhỏ thành nơi vẽ dễ chịu, và vì sao có một chỗ cố định lại giúp bạn vẽ đều hơn.
Vì sao nên có một góc cố định?
Khi đồ vẽ nằm trong ngăn kéo, mỗi lần muốn vẽ phải lôi ra, bày ra, rồi dọn đi. Chuỗi việc đó đủ để làm bạn nản vào những ngày mệt. Một góc vẽ cố định, luôn sẵn sàng, xoá bỏ lực cản đó.
Góc vẽ còn là một lời nhắc. Mỗi lần đi ngang, bạn nhìn thấy bức tranh dang dở, cây bút đặt sẵn, và có cảm giác muốn ngồi xuống thêm vài nét.
Nó cũng là ranh giới. Khi ngồi vào góc đó, bạn đang vẽ, không phải làm việc, không phải dọn nhà. Người trong nhà cũng hiểu rằng đó là lúc của bạn.
Góc vẽ không cần to. Một chiếc ghế, một mặt bàn nhỏ, một chiếc hộp. Quan trọng là nó tồn tại.
Một chị nhân viên văn phòng ở chung cư từng kể rằng góc vẽ của chị chỉ là một chiếc ghế xếp và cái bàn gấp kê sát cửa ban công, rộng chưa tới một mét vuông. Vậy mà từ ngày có góc đó, chị vẽ đều hơn hẳn những năm trước cộng lại, vì chỉ cần mở bàn gấp ra là bắt đầu được.
Ánh sáng: thứ quan trọng nhất
Chọn chỗ có ánh sáng tự nhiên từ cửa sổ hay ban công. Ánh sáng ban ngày cho màu trung thực nhất. Tránh nắng chiếu trực tiếp lên giấy, vì chói và làm màu khô quá nhanh. Ánh sáng gián tiếp, như cửa sổ hướng không có nắng gắt hay qua rèm mỏng, là lý tưởng.
Ngồi sao cho ánh sáng đến từ phía đối diện tay cầm bút, như mình đã nói ở tập cầm bút: người thuận tay phải để cửa sổ bên trái.
Buổi tối, cần một đèn bàn có cần điều chỉnh được, ánh sáng trắng trung tính, không quá vàng không quá xanh. Đèn vàng làm bạn pha màu lệch, sáng hôm sau nhìn lại sẽ thấy tranh khác hẳn.
Nếu vẽ vật mẫu, cần thêm một nguồn sáng riêng chiếu vào mẫu từ một phía, như đèn bàn thứ hai hay chính cửa sổ.
Mặt vẽ nghiêng và chỗ ngồi
Vẽ trên mặt bàn phẳng, mắt nhìn tờ giấy xiên góc, hình vẽ dễ bị méo: phần trên tờ giấy xa mắt hơn nên bạn vẽ dài ra. Mặt vẽ nghiêng về phía người vẽ giúp mắt nhìn vuông góc với giấy.
Không cần mua bàn vẽ đắt tiền. Một tấm ván ép phẳng cỡ lớn hơn khổ giấy bạn hay dùng, tựa một đầu vào mép bàn, đầu kia lên đùi, đã cho bạn mặt nghiêng. Hoặc kê một cuốn sách dày dưới mép xa của tấm ván.
Giá vẽ gấp gọn loại để bàn hay loại đứng là lựa chọn tốt nếu bạn vẽ màu, nhất là acrylic và sơn dầu. Chúng gấp lại dựng vào góc tường khi không dùng.
Ghế ngồi nên có độ cao để bạn ngồi thẳng lưng, chân chạm sàn. Vẽ lâu trên ghế đẩu thấp cúi gập người sẽ làm đau lưng.
Hộp đồ gọn và chỗ phơi tranh
Toàn bộ đồ vẽ nên nằm gọn trong một hai chiếc hộp có nắp: một hộp cho đồ khô như chì, tẩy, bút, một hộp cho đồ ướt như màu, cọ, bảng pha. Hộp có nắp giữ bụi, giữ trẻ con và thú cưng tránh xa.
Cọ rửa xong dựng đứng đầu lên trong một chiếc cốc hoặc nằm ngang, không dựng đầu cọ xuống đáy cốc nước vì sẽ làm cong lông cọ.
Tranh ướt cần chỗ phơi phẳng và cao. Với màu nước có thể dùng kẹp phơi quần áo kẹp lên dây. Với acrylic và sơn dầu, một kệ cao hay nóc tủ là chỗ an toàn.
Tranh đã xong cất trong một bìa cứng lớn hoặc kẹp giữa các tờ giấy trơn, để nằm phẳng. Đừng cuộn tranh màu nước hay tranh có lớp màu dày.
Giữ nhà sạch, an toàn, và một góc thử ngay hôm nay
Trải một tấm khăn nhựa hay bìa cũ dưới góc vẽ để bảo vệ sàn và bàn. Có sẵn khăn giấy và khăn ướt. Nước rửa cọ thay đều, đổ đúng chỗ như mình đã nói ở các tập trước.
Nếu nhà có trẻ nhỏ, đồ có rủi ro như dao rọc giấy, dung môi, màu dầu phải nằm trong hộp có nắp, đặt cao. Nếu vẽ sơn dầu, góc vẽ phải ở nơi thông gió tốt, ban công là lý tưởng.
Đừng đợi có góc vẽ hoàn hảo rồi mới vẽ. Bắt đầu bằng thứ đang có: một chiếc ghế cạnh cửa sổ, một tấm ván, một hộp bánh cũ đựng bút. Cải thiện dần theo nhu cầu.
Nhìn quanh căn hộ của bạn ngay bây giờ: chỗ nào có ánh sáng đẹp nhất vào buổi sáng? Đó có thể là góc vẽ của bạn. Kê một chiếc ghế ra đó và thử ngồi vẽ năm phút nhé.
Câu hỏi thường gặp
Không có cửa sổ thì vẽ dưới đèn có được không?
Được, nếu dùng đèn ánh sáng trắng trung tính, đủ sáng, chiếu từ một phía. Một số đèn được quảng cáo là ánh sáng ban ngày cho màu khá trung thực. Thỉnh thoảng mang tranh ra ánh sáng tự nhiên để kiểm tra màu.
Vẽ ở ban công có lo mưa gió không?
Có. Chọn góc có mái che, đồ vẽ cất vào hộp kín sau mỗi lần dùng, tranh ướt mang vào trong nhà khi trời chuyển mưa. Gió mạnh làm màu nước khô nhanh và thổi bay giấy, nên dùng kẹp giữ giấy.
Bàn ăn làm bàn vẽ có bất tiện không?
Bất tiện nhất là phải dọn đi mỗi bữa. Dùng một tấm ván lớn làm mặt vẽ di động và một hộp đồ gọn, bạn có thể bày ra và cất đi trong một phút.
Có cần đèn soi bàn vẽ đặc biệt không?
Không bắt buộc. Một đèn bàn có cần điều chỉnh, bóng đèn ánh sáng trắng là đủ cho phần lớn người vẽ nghiệp dư.
Làm sao để người nhà tôn trọng góc vẽ của mình?
Nói chuyện rõ ràng rằng đó là chỗ của bạn, và đồ vẽ đang dang dở không được dọn đi. Mời người nhà vẽ cùng cũng là cách hay để họ hiểu và trân trọng góc nhỏ đó.
