Ký hoạ dáng người chuyển động là vẽ thật nhanh, mỗi dáng từ ba mươi giây tới hai phút, chỉ bắt lấy đường cong chính của cơ thể, độ nghiêng của vai và hông, và vị trí trọng tâm, bỏ qua mắt mũi, quần áo, ngón tay. Thứ bạn săn không phải hình dáng chính xác, mà là cái đà của động tác: người đó đang dồn lực vào đâu, đang đi về hướng nào.
Chào bạn, đây là Nhà Mỹ Thuật. Nếu vẽ tĩnh vật là chơi cờ thì ký hoạ dáng người là đá bóng. Người mẫu không đứng yên chờ bạn, họ đi, cúi, với tay, và bạn chỉ có vài giây. Tập này mình nói cách tập loại vẽ khiến tay nhanh nhất và mắt tinh nhất này.
Vì sao phải vẽ nhanh?
Khi có nhiều thời gian, người mới sa vào chi tiết: vẽ kỹ cái mũi, cái nút áo, trong khi cả dáng người thì cứng đơ như cây cột. Giới hạn thời gian buộc bạn phải chọn thứ quan trọng nhất.
Thứ quan trọng nhất trong một dáng người là động thái, tức hướng đi và sức căng của cả cơ thể. Một người đang gánh hàng có lưng hơi đổ về trước, một chân đẩy ra sau. Một người đang ngồi xổm nhặt rau có cả khối người cuộn tròn. Bắt được cái đó trong vài nét là bắt được sự sống.
Vẽ nhanh còn luyện trí nhớ hình ảnh. Người qua đường chỉ giữ dáng một hai giây. Bạn phải nhìn, ghi nhớ, rồi vẽ khi họ đã đi. Lâu dần, bạn nhớ được dáng chỉ với một cái liếc.
Và vì mỗi bản chỉ ba mươi giây, bạn không tiếc. Vẽ hỏng thì lật trang. Sự không sợ hỏng ấy làm nét vẽ thoáng hẳn ra.
Đường động thái và trọng tâm
Nét đầu tiên của mỗi ký hoạ là một đường cong duy nhất đi từ đầu, qua cột sống, xuống tới chân chịu lực. Nó thường có dạng chữ C hoặc chữ S kéo dài. Đường này là xương sống của bản vẽ.
Tiếp theo, xác định chân nào đang chịu lực. Khi người ta đứng dồn lực lên một chân, trọng tâm cơ thể nằm thẳng trên bàn chân đó. Nếu bạn vẽ trọng tâm lệch ra ngoài chân chịu lực, người trong hình trông như sắp ngã.
Một mẹo kiểm tra: từ hõm cổ, thả một đường thẳng đứng tưởng tượng xuống đất. Với người đứng yên, đường này thường rơi vào bàn chân chịu lực hoặc giữa hai chân. Với người đang chạy, nó rơi phía trước chân, vì người ta đang ngã về trước và chân đuổi theo để đỡ.
Sau đó, hai nét ngắn cho đường vai và đường hông, nghiêng theo đúng hướng. Với chừng ấy nét, trong mười giây đầu, bạn đã có một dáng người biết đứng.
Ba mươi giây, hai phút, năm phút: mỗi mức làm gì
Với dáng ba mươi giây, chỉ vẽ đường động thái, đường vai hông, và những nét nhanh cho tay chân. Không có đầu tròn trịa, chỉ một hình trứng nhỏ. Ai nhìn vào cũng phải đoán được người này đang làm gì.
Với dáng hai phút, thêm khối cho thân và hông, tay chân có độ dày, bàn tay bàn chân thành những hình đơn giản. Bạn có thể thêm một mảng tối lớn cho phía khuất sáng.
Với dáng năm phút, bạn bắt đầu có thời gian cho nếp áo chính, hướng khuôn mặt, đồ vật người đó đang cầm. Nhưng vẫn giữ năng lượng của những nét đầu, đừng tô vẽ đến mức làm mất đà.
Một buổi tập tốt thường bắt đầu bằng mười dáng ba mươi giây để khởi động, rồi vài dáng hai phút, và kết thúc bằng một hai dáng dài hơn.
Tập ở đâu: công viên, chợ, quán nước
Công viên buổi sáng là nơi tuyệt vời, vì người tập thể dục lặp lại động tác. Một nhóm tập dưỡng sinh làm đi làm lại một bài, bạn có nhiều lượt để quan sát cùng một dáng. Người chơi cầu lông, đá cầu thì nhanh hơn, hợp để luyện trí nhớ.
Chợ cũng là kho mẫu vô tận: người ngồi bán rau, người cân cá, người khuân hàng. Quán nước vỉa hè có người ngồi lâu, rất hợp cho dáng hai phút. Bến xe buýt có người đứng chờ, dồn lực đổi chân liên tục.
Một lời khuyên lịch sự: chọn chỗ ngồi kín đáo, đừng nhìn chằm chằm vào một người quá lâu. Nếu ai đó để ý và tò mò, bạn có thể cho họ xem, nhiều người rất vui. Nếu họ không muốn bị vẽ, hãy tôn trọng và chuyển sang người khác.
Không ra ngoài được thì có thể vẽ người trong nhà đang nấu cơm, quét nhà, hoặc xem video người đang vận động và tạm dừng ở những khung hình khác nhau.
Lỗi làm dáng người cứng, và cách sửa
Lỗi đầu tiên là bắt đầu bằng đường viền bên ngoài, vẽ từ đầu xuống chân như đồ theo bóng. Kết quả thường đúng hình nhưng chết. Hãy luôn bắt đầu từ đường động thái ở bên trong.
Lỗi thứ hai là vai và hông song song, hai chân thẳng đều như cái compa. Ngoài đời người ta hiếm khi đứng như vậy. Hãy phóng đại một chút độ nghiêng ngược nhau của vai và hông.
Lỗi thứ ba là quá nhiều nét nhỏ ngập ngừng. Ký hoạ đẹp thường có ít nét nhưng nét nào cũng có ý. Tập kéo một nét dài cho cả cánh tay thay vì năm nét ngắn.
Bài tập cho cuối tuần: mang một cuốn sổ nhỏ và cây bút ra công viên lúc sáng sớm, ngồi hai mươi phút, vẽ ít nhất hai mươi dáng, không tẩy. Phần lớn sẽ xấu, và đó chính là cách tập. Hẹn bạn ở ghế đá nhé.
Câu hỏi thường gặp
Ký hoạ nhanh nên dùng bút gì?
Bút chì mềm, bút bi, bút kim hay bút lông đều được. Nhiều người thích bút mực vì không tẩy được, buộc nét phải dứt khoát. Chọn thứ trơn tay và bạn luôn mang theo người.
Vẽ dáng người có cần biết giải phẫu không?
Lúc đầu chưa cần. Ký hoạ nhanh chủ yếu luyện mắt bắt động thái. Khi muốn vẽ dáng dài và chính xác hơn, hiểu sơ về xương và cơ lớn sẽ giúp nhiều.
Vẽ người qua đường có vi phạm gì không?
Ký hoạ cá nhân ở nơi công cộng thường là việc bình thường. Tuy vậy hãy lịch sự, không làm phiền, và nếu định công bố hay bán bản vẽ có nhận ra người cụ thể, nên tìm hiểu quy định hoặc hỏi ý họ.
Một ngày nên vẽ bao nhiêu dáng?
Không có con số bắt buộc. Mười tới hai mươi dáng nhanh mỗi ngày đã giúp tay và mắt tiến bộ rõ. Đều đặn quan trọng hơn số lượng một lần.
Ký hoạ dáng người khác vẽ người mẫu ngồi lâu thế nào?
Ký hoạ nhanh luyện cảm giác chuyển động và tổng thể, còn vẽ người mẫu ngồi lâu luyện tỷ lệ, khối và sáng tối kỹ. Hai loại bổ sung cho nhau, người vẽ người thường tập cả hai.
