Một lớp vẽ tốt cho trẻ là nơi con được tự vẽ theo ý tưởng của mình nhiều hơn là chép mẫu, được thử nhiều chất liệu, lớp không quá đông để giáo viên để ý tới từng em, và giáo viên hỏi con về câu chuyện trong tranh thay vì chấm điểm hay xếp hạng. Dấu hiệu quan trọng nhất thì rất đơn giản: con muốn quay lại buổi sau.
Chào bạn, đây là Nhà Mỹ Thuật. Mình sẽ không gợi ý tên lớp nào, cũng không xếp hạng nơi nào hơn nơi nào. Tập này là một bộ câu hỏi để bạn tự mang theo khi đi xem một lớp vẽ, và tự đánh giá nó có hợp với con mình hay không.
Tự vẽ hay chép mẫu?
Hãy hỏi và quan sát xem trong một buổi học, phần lớn thời gian trẻ làm gì. Có lớp mà mỗi buổi giáo viên vẽ một bức mẫu lên bảng, cả lớp chép lại từng bước. Có lớp mà giáo viên đưa ra một chủ đề hay một kỹ thuật, rồi để mỗi em tự nghĩ cách vẽ.
Lớp chép mẫu cho ra những bức tranh trông đẹp, đồng đều, rất hợp để mang về khoe. Nhưng nếu nhìn kỹ, cả lớp hai mươi bức gần như giống nhau. Trẻ học được cách làm theo, ít học được cách nghĩ.
Lớp tự vẽ có thể cho ra những bức tranh lộn xộn hơn, mỗi bức một kiểu. Nhưng đó là dấu hiệu trẻ đang thật sự sáng tạo.
Một lớp tốt thường cân bằng: có phần dạy kỹ thuật, như cách pha màu hay cách vẽ một con vật, rồi để trẻ tự áp dụng vào bức tranh của mình. Khi xem tranh trưng bày của lớp, hãy để ý xem các bức có khác nhau không.
Chất liệu, không gian và an toàn
Một lớp vẽ cho trẻ tốt thường cho con thử nhiều chất liệu qua các buổi: sáp màu, màu nước, màu bột, đất nặn, cắt dán, in. Mỗi chất liệu mở ra một cách nghĩ khác, và trẻ có thể phát hiện mình thích thứ gì.
Quan sát không gian: có đủ ánh sáng, đủ chỗ để mỗi em có bàn riêng hay khoảng riêng không. Lớp quá chật làm trẻ dễ va chạm, khó tập trung.
Về an toàn, đồ vẽ có phù hợp lứa tuổi không, có dung môi hay vật sắc để lung tung không. Có người lớn đủ để trông khi trẻ dùng kéo, dao khắc xốp không.
Sĩ số cũng quan trọng. Một giáo viên với quá nhiều trẻ nhỏ sẽ khó để ý tới từng em. Hãy hỏi lớp có bao nhiêu học viên và bao nhiêu người hướng dẫn.
Cách giáo viên nói về tranh của trẻ
Đây là điều quan trọng nhất và dễ quan sát nhất nếu bạn được ngồi xem một buổi. Hãy nghe giáo viên nói gì khi đi qua bàn từng em.
Giáo viên tốt thường hỏi: con đang vẽ gì vậy, kể cô nghe với. Hoặc tả cụ thể: cô thấy con dùng màu tím cho bầu trời, hay lắm. Họ gợi ý nhẹ nhàng khi trẻ bí, chứ không cầm bút vẽ hộ.
Hãy cảnh giác nếu giáo viên vẽ đè lên tranh của trẻ, chê tranh trước lớp, so sánh em này với em kia, hay chấm điểm, xếp hạng tranh thường xuyên. Những điều đó có thể làm trẻ sợ vẽ.
Cũng quan sát xem trẻ trong lớp có thoải mái không: có em nào cười, nói chuyện về tranh, hay cả lớp im phăng phắc vì sợ sai.
Học thử, và đừng chọn vì giải thưởng
Hỏi xem lớp có cho học thử một buổi không. Sau buổi học thử, đừng hỏi con bức tranh có đẹp không, mà hỏi: con thích nhất điều gì hôm nay? Con có muốn đi nữa không?
Một số nơi quảng cáo bằng số giải thưởng học viên đạt được trong các cuộc thi. Thành tích đó có thể có thật, nhưng nó nói về một số ít em, không nói về trải nghiệm của mọi em. Và một lớp tập trung vào thi thố có thể biến việc vẽ thành áp lực.
Với trẻ nhỏ, mục tiêu của lớp vẽ là niềm vui, sự tự tin, khả năng quan sát và tưởng tượng. Kỹ thuật sẽ đến sau, khi trẻ lớn hơn và tự muốn học kỹ hơn.
Lớp luyện thi vào trường mỹ thuật là chuyện khác, dành cho trẻ lớn đã có định hướng rõ. Đừng đưa trẻ nhỏ vào lớp luyện thi chỉ vì muốn con giỏi sớm.
Bộ câu hỏi mang theo khi đi xem lớp
Một buổi học thường có những hoạt động gì, và trong đó trẻ được tự vẽ theo ý mình khoảng bao lâu? Lớp dùng những chất liệu nào trong một khoá? Mỗi lớp có bao nhiêu trẻ và bao nhiêu người hướng dẫn?
Giáo viên làm gì khi trẻ nói con không biết vẽ? Lớp có chấm điểm hay xếp hạng tranh không? Tranh của trẻ được giữ lại, trưng bày hay mang về thế nào?
Đồ vẽ được chuẩn bị ra sao, có phù hợp lứa tuổi không? Nếu con không hợp lớp, gia đình có thể dừng thế nào?
Không có câu trả lời nào là đúng tuyệt đối, nhưng cách lớp trả lời sẽ cho bạn biết họ coi trọng điều gì. Và cuối cùng, hãy tin vào nét mặt của con sau buổi học thử. Đó là câu trả lời đáng tin nhất.
Câu hỏi thường gặp
Trẻ mấy tuổi thì nên đi học vẽ?
Không có tuổi bắt buộc. Trẻ nhỏ có thể vẽ vui ở nhà cùng bố mẹ. Đi học có ích khi trẻ thích và muốn có bạn cùng vẽ, hoặc khi trẻ lớn hơn muốn học kỹ thuật. Điều quan trọng là con có hứng thú.
Học vẽ online có hiệu quả với trẻ không?
Học trực tuyến có thể hợp với trẻ lớn tự giác, nhưng trẻ nhỏ thường cần người lớn ở bên và thiếu sự tương tác với bạn bè. Nên cân nhắc và có bố mẹ đồng hành.
Con học vẽ một thời gian không tiến bộ thì sao?
Tiến bộ ở trẻ không chỉ là vẽ giống hơn, mà còn là tự tin hơn, tưởng tượng phong phú hơn, dám thử hơn. Hãy trò chuyện với giáo viên và với con về những thay đổi đó.
Có nên cho con thi vẽ không?
Nếu con thích và hiểu cuộc thi là một trải nghiệm vui, có thể thử. Đừng đặt nặng kết quả, và đừng để cuộc thi trở thành lý do duy nhất để vẽ.
Con đang học vẽ muốn nghỉ thì có nên cho nghỉ không?
Hỏi con lý do. Có thể con mệt, không hợp giáo viên hoặc bạn bè, hoặc đơn giản muốn thử thứ khác. Cho con nghỉ một thời gian không có nghĩa là con hết thích vẽ.
