Với màu nước, tờ giấy quyết định kết quả nhiều hơn hộp màu. Giấy mỏng hay sai loại sẽ nhăn như sóng và ngấm màu loang lổ, còn giấy đủ dày, đúng loại thì giữ nước đều, cho những mảng màu loang mềm và trong. Vì vậy người mới nên dồn tiền vào giấy tốt, còn màu và cọ ở mức vừa phải là đủ.
Chào bạn, đây là Nhà Mỹ Thuật. Rất nhiều người thử màu nước lần đầu trên giấy vẽ thường, thấy giấy cong vênh, màu lem nhem, rồi kết luận mình không hợp màu nước. Thật ra, họ chỉ đang chiến đấu với tờ giấy. Tập này mình nói về tờ giấy trước, rồi mới tới màu và cọ.
Vì sao giấy thường không chịu được màu nước?
Màu nước là bột màu rất mịn trộn với chất kết dính tan trong nước. Khi vẽ, bạn đưa rất nhiều nước lên giấy. Giấy thường hút nước, các sợi giấy phồng lên không đều, tờ giấy gợn sóng. Màu chảy xuống chỗ trũng, đọng thành vũng, khô thành vệt.
Giấy màu nước được làm để chịu nước. Nó dày, sợi giấy dai, và được xử lý bề mặt để nước không ngấm ngay mà nằm lại một lúc trên mặt, cho bạn thời gian điều khiển màu.
Độ dày giấy thường được ghi bằng khối lượng trên mỗi mét vuông. Loại khoảng ba trăm gam trên mét vuông là mức phổ biến cho màu nước, đủ dày để ít cong vênh. Loại mỏng hơn vẫn dùng được nếu dán cố định giấy.
Nếu chỉ có tiền cho một thứ tốt, hãy chọn giấy. Màu rẻ trên giấy tốt vẫn đẹp. Màu đắt trên giấy dở thì không cứu được.
Giấy bông và giấy bột gỗ khác nhau thế nào?
Giấy màu nước tốt nhất làm từ sợi bông. Sợi bông dài và dai, hút nước đều và chậm, cho màu loang mềm mại, chịu được nhiều lớp và cả việc nhấc màu, chà nhẹ. Giấy bông thường đắt hơn đáng kể.
Giấy làm từ bột gỗ rẻ hơn. Nó hợp để tập và thử, nhưng thường khô nhanh hơn, dễ để lại vệt khi bạn tô lại, và mặt giấy dễ xơ nếu chà nhiều.
Người mới có thể dùng giấy bột gỗ cho bài tập hằng ngày, và để dành vài tờ giấy bông cho những bức muốn làm kỹ. Thử vẽ cùng một bài trên cả hai loại, bạn sẽ thấy ngay sự khác biệt về độ mềm của mảng loang.
Đọc kỹ nhãn: giấy ghi rõ là làm từ bông, hoặc ghi tỷ lệ bông. Đừng nhầm giấy vẽ đa năng với giấy màu nước.
Ba loại mặt giấy: ép nóng, ép nguội, mặt thô
Giấy màu nước có ba loại mặt chính. Mặt ép nóng trơn mịn, hợp với vẽ chi tiết, minh hoạ thực vật, chữ viết đẹp. Màu nằm trên mặt lâu hơn và khô với viền rõ.
Mặt ép nguội có vân vừa, là loại phổ biến và dễ dùng nhất cho người mới. Nó cân bằng giữa giữ chi tiết và cho mảng loang tự nhiên.
Mặt thô có vân rõ, sần. Màu đọng vào các chỗ lõm, tạo hạt và kết cấu rất đẹp cho phong cảnh, đá, cây cỏ. Nhưng khó vẽ chi tiết mảnh.
Nếu chỉ chọn một, hãy chọn mặt ép nguội. Khi đã quen, thử hai loại kia để biết mình thích chất nào.
Dán giấy cho khỏi nhăn
Ngay cả giấy dày cũng có thể hơi cong khi bạn vẽ ướt cả mảng lớn. Cách đơn giản nhất là dán bốn cạnh tờ giấy vào một tấm bảng cứng như ván ép, bằng băng dính giấy.
Dán sao cho băng dính đè lên mép giấy chừng một đốt ngón tay. Khi vẽ xong và giấy đã khô hẳn, bóc băng dính chậm, kéo nghiêng ra ngoài, để có một đường viền trắng gọn gàng quanh tranh.
Với giấy mỏng hơn, người ta làm kỹ hơn: làm ướt đều cả tờ giấy, để giấy giãn ra, rồi dán chặt bốn cạnh bằng băng keo giấy có hồ, để khô tự nhiên. Khi khô, giấy co lại và căng phẳng như mặt trống, vẽ ướt bao nhiêu cũng không nhăn.
Một số giấy màu nước được bán dạng khối, các tờ được dán sẵn bốn cạnh với nhau. Bạn vẽ trên tờ trên cùng, khô rồi mới tách ra. Rất tiện cho vẽ ngoài trời.
Màu và cọ tối thiểu, và bài tập làm quen
Về màu, một hộp nhỏ khoảng mười hai màu dạng viên hoặc vài tuýp là đủ. Như tập vòng màu, quan trọng là có một đỏ, một vàng, một lam, tốt hơn nữa là mỗi màu hai bản nóng và lạnh, cộng với một nâu đất.
Về cọ, một cây cọ tròn cỡ vừa, đầu nhọn khi ướt, có thể làm được gần hết mọi việc: mảng rộng bằng thân, nét mảnh bằng đầu. Thêm một cây cọ dẹt cho bầu trời và mảng lớn. Hai cây là đủ.
Thêm hai cốc nước, một khăn giấy hoặc khăn vải để thấm cọ, và một bảng pha màu trắng. Màu nước không cần màu trắng: chỗ trắng nhất của tranh là giấy để trống.
Bài tập làm quen: dán một tờ giấy, chia làm sáu ô. Trong mỗi ô, quét một màu duy nhất, từ đậm ở trên xuống nhạt dần ở dưới bằng cách thêm nước. Bạn đang tập điều khiển lượng nước, kỹ năng gốc của mọi thứ trong màu nước. Dán giấy lên bảng và bắt đầu ô đầu tiên nhé.
Câu hỏi thường gặp
Màu nước dạng viên và dạng tuýp loại nào tốt hơn?
Dạng viên tiện mang theo, nhanh lấy màu, hợp vẽ nhỏ và ngoài trời. Dạng tuýp cho lượng màu nhiều nhanh, hợp vẽ mảng lớn. Chất lượng phụ thuộc vào loại màu hơn là dạng đóng gói.
Giấy màu nước có hai mặt khác nhau không?
Nhiều loại giấy có một mặt vân đều hơn được coi là mặt chính, nhưng cả hai mặt thường dùng được. Bạn có thể thử cả hai và chọn mặt mình thích.
Vẽ màu nước trên giấy dó được không?
Giấy dó thấm nước rất nhanh, màu loang khó điều khiển nhưng có hiệu ứng mềm đẹp riêng, hợp với lối vẽ thuỷ mặc. Nên thử trên mẩu nhỏ trước, và dùng ít nước hơn so với giấy màu nước.
Bảo quản màu nước thế nào?
Màu nước dạng viên khô có thể dùng rất lâu, chỉ cần làm ẩm khi vẽ. Màu tuýp nên đậy nắp kín để không khô cứng. Tránh để nơi nóng ẩm dễ mốc.
Có nên mua bộ màu nước cho trẻ con để học không?
Màu nước dành cho trẻ thường ít bột màu, nhạt và khó loang đẹp, nên người lớn học dễ nản. Một hộp màu học sinh khá hoặc vài màu chất lượng tốt sẽ cho trải nghiệm tốt hơn.
